ਘੁਟਣ

ਖੋਲ੍ਹ ਦਿਓ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਪਰਦੇ, ਖਿੜਕੀਆਂ।
ਘੁਟਣ ਭਰੇ ਮਾਹੌਲ 'ਚ ਕੰਧਾਂ ਤਿੜਕੀਆਂ।

ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਗ਼ਰਦੇ ਨਾਲ਼ ਭਰੇ
ਚਿਹਰੇ ਗਏ ਮਸੋਸੇ ਸੁਣ-ਸੁਣ ਝਿੜਕੀਆਂ।

ਫ਼ੁੱਲਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜੀਆਂ ਮਹਿਕਾਂ ਕੁਰਲਾਵਣ
ਬਾਹਰ ਰੰਗਾਂ ਤਾਈਂ ਬਹਾਰਾਂ ਤਰਸੀਆਂ।

ਚਾਨਣੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਭੁਰਨ ਬਨੇਰੇ ਨਾ
ਧੁੱਪ ਦੇ ਭਾਰ 'ਚ ਕਦ ਨੇ ਨੀਹਾਂ ਗਰਕੀਆਂ।

"ਉੱਚੇ ਘਰ" ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਚਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਰੁਲਣ
ਡਾਢੇ ਦੇ ਦਰਬਾਰ 'ਚ ਸਾਡੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ।

- ਸਵਜੀਤ

(ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੈਲੰਡਰ 'ਚੋਂ ਅਕਸਰ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਨਾਮ...)

ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦੈ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੰਝ ਖਾਲੀ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਣਾ।
ਨਵੀਂ ਹਵੇਲੀ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਮਕਾਨ ਪੁਰਾਣਾ।

ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਧੁੱਪ ਉੱਠਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰੇ
ਲਾਗਿਓਂ ਵਹਿੰਦੇ ਰਾਹ ਦਾ ਮੋੜ ਵੀ ਅੱਖੀਂ ਮਿਰਚਾਂ ਵਾਂਗ ਲੜੇ
ਡੂੰਘੇ ਏਸ ਵੀਰਾਨੇ ਦੀ ਫੜ ਉਂਗਲ ਹੋਈਏ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ
ਘੜੀ ਦੇ ਦੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਘੁਮਾਉਣਾ।
ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦੈ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੰਝ ਖਾਲੀ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਣਾ।

ਹੋਵੇ ਖੀਸਾ ਖਾਲੀ ਤੇ ਜਾ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰੀਂ ਵੜਨਾ,
ਬਿਨ ਹਥਿਆਰੋਂ ਜਿੱਦਾਂ ਦੈਂਤ ਦੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਜਾ ਚੜ੍ਹਨਾ,
ਬੈਠ ਕੇ ਵਿੱਚ ਪਤਾਲ਼ੀਂ ਫਿਰ ਖ਼ਾਬਾਂ ਦਾ ਸੂਰਜ ਫੜਨਾ
ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਿਆਂ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਮਨਾਉਣਾ।
ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦੈ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੰਝ ਖਾਲੀ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਣਾ।

ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਕੋਲ਼ੋਂ ਲੰਘਣਾ ਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਰੱਖਣਾ
ਲੋਕੀਂ ਕਰਨ ਪਏ ਅਰਦਾਸਾਂ ਨਾਲ਼ ਹੈਰਾਨੀ ਤੱਕਣਾ
ਤੇ ਕੰਧ ਉੱਤੋਂ ਉੱਲਰੀ ਵੇਲ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਚੱਕਣਾ
ਫੇਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲੋਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਮੁਸਕਾਉਣਾ।
ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦੈ ਕਦੇ ਕਦੇ...

ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੱਸ ਹੱਸ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ
ਤੋਤਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿੱਤ ਨਵਾਂ ਤਰਜਮਾ ਕਰਨਾ
ਦੇਖ ਕੇ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਚੋਜਾਂ ਦਿਲ ਦਾ ਵਿਹੜਾ ਭਰਨਾ
ਫਿਰ ਮਗਰੋਂ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕਣਾ ਤੇ 'ਟਵਿੰਕਲ-ਟਵਿੰਕਲ' ਗਾਉਣਾ।
ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦੈ ਕਦੇ ਕਦੇ...

ਸੂਰਜ ਪੰਧ ਮੁਕਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਆਖ਼ਰ ਨੂੰ ਛਿਪ ਜਾਵੇ
ਨਿੰਮਾ ਜਿਹਾ ਗ਼ਮ ਘੋਰ ਉਦਾਸੀ ਅੰਦਰੋ-ਅੰਦਰੀ ਖਾਵੇ
ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਡੀਕੇ ਨਾ ਜਾਵਣ ਤੋਂ ਵੀ ਭੈਅ ਆਵੇ
ਫਿਰ ਸੱਤਵੇਂ-ਅੱਠਵੇਂ ਪਹਿਰ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠਣਾ ਤੇ ਤੁਰ ਜਾਣਾ।
ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦੈ ਕਦੇ ਕਦੇ...

ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਆਪਣਾ ਤਾਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਜਾਪੇ
ਜੇ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰੇ ਮੈਂ ਚੱਲ ਆਇਆ ਆਪੇ
ਫ਼ਿਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚੇ, 'ਸੁੱਖ' ਨੂੰ ਫਿਰਨ ਭਾਲ਼ਦੇ ਮਾਪੇ
ਭੱਜ ਸਕੂਲੋਂ ਮੇਲਾ ਵੇਖੇ ਜਿੱਦਾਂ ਕੋਈ ਨਿਆਣਾ।
ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦੈ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੰਝ ਖਾਲੀ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਣਾ।

- ਸਵਜੀਤ

ਚਲੋ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰੋ...

ਗ਼ਰੂਰ ਤੋੜੀਏ ਚੁੱਪ ਦਾ, ਚਲੋ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰੋ।
ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਹ ਮਿਲੇ ਸੁੱਖ ਦਾ, ਚਲੋ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰੋ।

ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਰਾਤ ਹੈ, ਸੰਨਾਟਿਆਂ ਦਾ ਸਾਜ਼ ਵੀ ਸੁਰ ਹੈ,
ਬਣਾਈਏ ਗੀਤ ਫਿਰ ਧੁਖ਼ਦਾ, ਚਲੋ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰੋ।

ਹਨੇਰੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰ, ਪੱਤੇ ਸਹਿਕਦੇ ਤੱਕ ਕੇ,
ਕਲ਼ੇਜਾ ਤੜਫਦਾ ਰੁੱਖ ਦਾ, ਚਲੋ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰੋ।

ਬੜੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਮਾਰੂਥਲਾਂ ਨੂੰ, ਬੋਲ ਬਰਸਣਗੇ,
ਮਿਜ਼ਾਜ ਗਰਮ ਹੈ ਧੁੱਪ ਹੈ, ਚਲੋ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰੋ।

ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ-ਨਾਦ ਗੂੰਜੇਗਾ, ਉਹਦੇ ਵੀ ਬੋਲ ਪਰਤਣਗੇ।
ਅਜੇ ਮਨ ਹੋਰ ਹੈ 'ਸੁੱਖ' ਦਾ, ਚਲੋ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰੋ।

-- ਸਵਜੀਤ

ਉਲ਼ਝੇ ਸਵਾਲ ਤੇਰੇ...

ਉਲ਼ਝੇ ਸਵਾਲ ਤੇਰੇ, ਉਲ਼ਝੇ ਜਵਾਬ ਤੇਰੇ,
ਉਲ਼ਝਿਆ ਫਿਰੇਂ ਤੂੰ ਵੀ, ਉਲ਼ਝੇ ਨੇ ਖ਼ਾਬ ਤੇਰੇ।

ਸੂਰਤ ਪਿਆਰੀ ਤੇਰੀ ਤੱਕਣੀ ਮੁਹਾਲ ਹੋਈ,
ਬਣੇ ਸਾਡੀ ਜਾਨ ਦਾ ਖੌਅ, ਸੈਂਕੜੇ ਨਕਾਬ ਤੇਰੇ।

ਸਤਲੁਜ ਮੇਰਾ ਤੇ ਬਿਆਸ ਵੀ ਮੈਂ ਰੱਖ ਲਿਆ,
ਜਿਹਲਮ ਸਾਂਝਾ ਸਾਡਾ, ਰਾਵੀ ਤੇ ਚਨਾਬ ਤੇਰੇ।

ਨੈਣ ਪਥਰਾਏ ਕਿਵੇਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗ ਹੋਏ,
ਦੇਖ ਕੇ ਪਰਾਇਆ ਦੁੱਖ, ਡੁੱਲਦੇ ਨਾ ਆਬ ਤੇਰੇ।

ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ 'ਚ ਸੋਹਣਿਆ ਵੇ, ਵਿੰਨਿਆ ਵਜੂਦ ਪਿਆ,
ਨਾਮ ਤੂੰ ਕਹਾਵੇਂ 'ਸੁੱਖ', ਬੱਲੇ ਓ ਜਨਾਬ ਤੇਰੇ।

-ਸਵਜੀਤ

ਅਗਲਾ ਸੰਸਕਰਣ...

ਸੁਰਖ਼ ਫ਼ਰੇਰਾ
ਜਦ ਵੀ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ
ਖ਼ੁਸ਼ਕ, ਬੰਜਰ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੁੰਹਦਾ.
ਲਹੂ ਨਾਲ ਸਿੰਜੀ,
ਲਾਲ ਵੱਤਰ ਭੋਂ 'ਤੇ ਵਿਛਦਾ ਹੈ.
ਮੁੜ੍ਹ ਫੇਰ ਉੱਗਣ ਲਈ
ਇਕ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਬਣ ਕੇ
ਲਹਿਰਾਉਣ ਲਈ.
ਦੋ ਤੂਫਾਨਾਂ ਵਿਚਲੀ
ਵਕਫੇ ਦੀ ਲੀਕ.
ਇਹੀ ਤਾਂ ਹੈ
ਯਥਾਰਥ
ਸਾਡੇ ਸਮਿਆਂ ਦਾ.

-ਸਵਜੀਤ

23 ਮਾਰਚ ਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ...

ਆਹ ਕੀ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਕਹਿਰ ਵੇਖਿਆ.
ਤੇਰੇ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਡਾਇਰ ਵੇਖਿਆ.

ਤੇਰੇ ਸੁਪਨੇ ਅਧੂਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਰ ਦੇਣੇ ਪੂਰੇ,
ਭੱਜ ਵੋਟਾਂ ਪਾਉਣ ਜਾਂਦਾ ਤੇਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਿਆ.

ਚਿੱਟੇ ਕੁੜਤੇ ਪਜਾਮਿਆਂ ਨੇ ਮੱਲੀਆਂ ਸਟੇਜਾਂ,
ਫਿਰ ਸਿੰਮਦਾ ਸਪੀਕਰਾਂ ਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰ ਵੇਖਿਆ.

ਜਿੱਥੇ ਸੁੱਟਿਆ ਤੂੰ ਬੰਬ ਉੱਥੇ ਲਾਉਣਾ ਤੇਰਾ ਬੁੱਤ,
ਤੇਰੀ ਸੋਚ ਦਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਠਹਿਰ ਵੇਖਿਆ.

ਕਿਵੇਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਮਿਲਾਈਏ ਕਿਵੇਂ ਸਾਹਵੇਂ ਤੇਰੇ ਆਈਏ,
ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਹੀ ਚਿਹਰਿਆਂ ’ਚ ਗੈਰ ਵੇਖਿਆ.

ਤੇਰੇ ਵਾਰਿਸਾਂ ਦੇ ਕੋਲ਼ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣੇ ਤੇਰੇ ਬੋਲ,
ਏਹੋ ਟਹਿਕਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਚੱਤੋਂ ਪਹਿਰ ਵੇਖਿਆ.

- ਸਵਜੀਤ
੨੪/੦੩/੧੦

ਵੀਰਾਨ ਗੁਲਸ਼ਨ

ਵੀਰਾਨ ਗੁਲਸ਼ਨ

ਕਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਨਹੀ ਆਵੇਗਾ ਮੌਸਮ ਬਹਾਰ ਦਾ.
ਵੀਰਾਨ ਗੁਲਸ਼ਨ ਐਵੇਂ ਤਾਂ ਨਹੀ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ.

ਇਤਿਹਾਸ ਥੰਮ ਗਿਆ ਹੈ ਅਖੇ ਰੁਕ ਗਿਆ ਸਮਾਂ,
ਵਹਿਮ ਹੈ ਫ਼ੋਕਾ ਕਿਸੇ ਦਿਲ-ਏ-ਬਿਮਾਰ ਦਾ.

ਮਨ ਅੰਦਰ ਪਲ੍ਦੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਛੂਹ ਨਹੀ ਸਕਦੀ,
ਗਰਦਨ ਤੱਕ ਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਸਦਾ ਦਾਇਰਾ ਕਟਾਰ ਦਾ.

ਦਿਨ ਚੜੇ ’ਤੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜਨਗੇ ਤੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਹਿਕਾ,
ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਰਾਤ-ਰਾਣੀ ਦਾ ਤੈਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ.

ਫਿੱਕੀ ਨਾ ਕਿਧਰੋਂ ਰਹਿ ਜਾਏ ਲਿਸ਼ਕੋਰ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀ,
ਉੱਠ-ਉੱਠ ਕੇ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਸੰਵਾਰਦਾ.

- ਸਵਜੀਤ
੦੫/੦੨/੨੦੧੦